موتور براشلس چیست؟ تفاوت ابزار براشلس و ذغالی و آیا ارزش خرید دارد؟

اگر هنگام خرید ابزار برقی یا شارژی بین دو مدل مشابه با یک تفاوت مهم روبه‌رو شده باشید، احتمالاً روی یکی از آن‌ها عبارت Brushless را دیده‌اید.

در نگاه اول ممکن است تصور کنید براشلس فقط یک اسم جدید برای موتور ابزار است. اما تفاوت این دو فناوری به یک کلمه خلاصه نمی‌شود. نوع موتور می‌تواند روی مصرف باتری، تولید گرما، استهلاک، نیاز به تعمیر و عملکرد ابزار در استفاده طولانی‌مدت تأثیر بگذارد.

اما یک سؤال مهم‌تر وجود دارد:

آیا براشلس همیشه ارزش هزینه بیشتر را دارد؟

جواب این سؤال به نوع استفاده شما بستگی دارد. در ادامه بدون شعار تبلیغاتی، موتور براشلس و موتور ذغالی را از نظر ساختار، عملکرد و تجربه استفاده با هم مقایسه می‌کنیم.

موتور ذغالی چیست و چگونه کار می‌کند؟

موتور ذغالی یا Brushed Motor از ذغال‌های کربنی برای انتقال جریان برق به قسمت چرخان موتور استفاده می‌کند. ذغال‌ها با قطعه‌ای به نام کموتاتور در تماس هستند و هنگام چرخش موتور، جریان الکتریکی را به سیم‌پیچ‌های روتور منتقل می‌کنند.

این ساختار سال‌هاست در انواع ابزار برقی استفاده می‌شود. طراحی آن نسبتاً ساده است و همین موضوع باعث شده تولید و تعمیر موتورهای ذغالی معمولاً هزینه کمتری داشته باشد.

اما همین تماس دائمی یک نقطه ضعف ایجاد می‌کند.

ذغال در هنگام کار به مرور ساییده می‌شود. تماس ذغال با کموتاتور همچنین باعث ایجاد اصطکاک و گرما می‌شود. در نتیجه، ابزارهایی که مدت زیادی تحت فشار کار می‌کنند، بیشتر در معرض افزایش دما و استهلاک موتور قرار می‌گیرند.

موتور براشلس چیست؟

Brushless به معنی «بدون زغال» یا «بدون جاروبک» است.

در موتور براشلس، خبری از ذغال و کموتاتور برای انتقال جریان به روتور نیست. کنترل جریان توسط مدار الکترونیکی انجام می‌شود و موتور می‌تواند متناسب با شرایط کاری، نحوه مصرف انرژی و عملکرد خود را کنترل کند.

در نتیجه، یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها این است که یک نقطه تماس و اصطکاک دائمی از ساختار موتور حذف شده است.

سازندگانی مانند Bosch و DEWALT از همین موضوع به‌عنوان یکی از دلایل کاهش اصطکاک، کاهش گرما، افزایش راندمان و کاهش نیاز به تعویض ذغال یاد می‌کنند.

تفاوت براشلس و ذغالی فقط در «داشتن ذغال» نیست

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم:

موتور ذغالی: برق با کمک زغال و کموتاتور به بخش چرخان موتور منتقل می‌شود.

موتور براشلس: کنترل جریان به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود و تماس زغال و کموتاتور وجود ندارد.

اما چیزی که برای خریدار اهمیت دارد، نتیجه این تفاوت در استفاده واقعی است.

۱. مصرف باتری

این مورد در ابزار شارژی اهمیت زیادی دارد.

هرچه انرژی کمتری در موتور به شکل گرما و اصطکاک تلف شود، بخش بیشتری از انرژی باتری صرف انجام کار می‌شود. به همین دلیل موتورهای براشلس می‌توانند با یک باتری مشابه، زمان کار بیشتری ارائه کنند.

DEWALT نیز راندمان بالاتر و زمان کار بیشتر با هر بار شارژ را از مزایای اصلی موتورهای براشلس معرفی می‌کند. بعضی سازندگان برای مدل‌های مشخص خود افزایش زمان کار تا حدود ۵۰ درصد را اعلام کرده‌اند، اما این عدد برای همه ابزارها و همه شرایط قابل تعمیم نیست.

بنابراین اگر یک دریل شارژی را فقط چند سوراخ در هفته استفاده می‌کنید، تفاوت زمان کار شاید چندان تعیین‌کننده نباشد.

اما اگر با یک بکس، اره، فرز یا دریل شارژی ساعت‌ها کار می‌کنید، مصرف بهینه‌تر باتری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

۲. گرمای موتور

یکی از چیزهایی که هنگام کار طولانی خیلی زود متوجه آن می‌شوید، گرما است.

در موتور ذغالی، تماس زغال و کموتاتور علاوه بر استهلاک، اصطکاک و گرما ایجاد می‌کند. موتور براشلس این تماس مکانیکی را حذف کرده است و در نتیجه می‌تواند خنک‌تر و بهینه‌تر کار کند.

البته این به معنی «داغ نشدن موتور براشلس» نیست.

اگر ابزار را بیش از ظرفیتش تحت فشار قرار دهید، موتور براشلس هم گرم می‌شود. سیستم کنترل الکترونیکی، سیم‌پیچ‌ها، باتری و گیربکس همچنان در برابر بار زیاد تحت فشار قرار می‌گیرند.

پس براشلس بودن مجوز کار کردن بی‌وقفه و بدون توجه به ظرفیت ابزار نیست.

۳. استهلاک ذغال

در موتور ذغالی، ذغال یک قطعه مصرفی است.

یعنی با کارکرد دستگاه به مرور ساییده می‌شود و در نهایت باید تعویض شود. اگر ابزار زیاد استفاده شود، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در موتور براشلس ذغال وجود ندارد؛ بنابراین تعویض ذغال موتور هم مطرح نیست. این موضوع یکی از دلایلی است که موتور براشلس برای استفاده‌های سنگین و طولانی جذاب‌تر شده است.

البته نبود ذغال به معنی خراب‌نشدن موتور نیست. بلبرینگ‌ها، سیم‌پیچ‌ها، مدار کنترل و سایر قطعات همچنان امکان خرابی دارند.

۴. قدرت؛ یک سوءتفاهم مهم

اینجا باید مراقب یک اشتباه رایج باشیم.

براشلس بودن به‌تنهایی به معنی قدرت بیشتر نیست.

ممکن است یک ابزار براشلس از یک مدل ذغالی ضعیف‌تر باشد یا برعکس. قدرت نهایی ابزار به مجموعه‌ای از عوامل بستگی دارد؛ از طراحی موتور و کنترلر گرفته تا باتری، گیربکس، سیستم انتقال نیرو و نحوه طراحی خود دستگاه.

پس هنگام خرید نباید فقط به عبارت Brushless نگاه کنید.

مثلاً اگر دو بکس شارژی دارید، مقایسه فقط بر اساس براشلس بودن کافی نیست. باید گشتاور، سرعت، باتری، ظرفیت کاری، گیربکس و سایر مشخصات فنی را هم بررسی کنید.

براشلس در استفاده واقعی چه چیزی را بهتر می‌کند؟

فرض کنید دو ابزار از نظر ولتاژ و کاربرد شبیه یکدیگر هستند.

اگر با ابزار ذغالی چند دقیقه کار کنید، احتمالاً تفاوت خیلی بزرگی احساس نمی‌کنید.

اما وقتی استفاده طولانی‌تر می‌شود، مزیت‌های براشلس بیشتر خودشان را نشان می‌دهند:

• گرمای کمتر موتور در شرایط مشابه
• استفاده بهینه‌تر از انرژی باتری
• حذف نیاز به تعویض ذغال
• استهلاک کمتر در بخش موتور
• امکان کنترل دقیق‌تر عملکرد موتور توسط مدار الکترونیکی
• امکان طراحی موتور جمع‌وجورتر در بعضی مدل‌ها

Bosch نیز از کاهش اصطکاک، افزایش راندمان و طول عمر بیشتر به‌عنوان مزایای اصلی موتور براشلس یاد می‌کند.

پس تکلیف ابزار ذغالی چیست؟

اینجا نباید تصور کنیم که ابزار ذغالی دیگر هیچ کاربردی ندارد.

موتور ذغالی هنوز هم می‌تواند برای بسیاری از کارهای سبک و استفاده‌های گاه‌به‌گاه کاملاً کاربردی باشد.

یکی از مزیت‌های مهم این فناوری، سادگی و هزینه پایین‌تر است. Lowe’s نیز قیمت پایین‌تر و ساختار ساده‌تر را از مزایای موتورهای ذغالی می‌داند.

برای کسی که سالی چند بار از دریل یا ابزار دیگری استفاده می‌کند، پرداخت هزینه بیشتر فقط به خاطر Brushless بودن ممکن است ضرورت نداشته باشد.

اما شرایط برای کاربری که هر روز با ابزار کار می‌کند متفاوت است.

چه کسانی بیشتر از براشلس سود می‌برند؟

اگر ابزار را زیاد استفاده می‌کنید

برای استفاده روزانه یا چند ساعت کار مداوم، راندمان، گرما و استهلاک اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

در چنین شرایطی، مزایای براشلس بیشتر قابل لمس است.

اگر ابزار شارژی می‌خرید

براشلس در ابزار شارژی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چون منبع انرژی شما محدود به ظرفیت باتری است.

وقتی موتور انرژی باتری را به شکل بهینه‌تری مصرف کند، می‌توان از یک شارژ مدت بیشتری کار گرفت.

اگر ابزار تحت فشار کار می‌کند

دریل، بکس، فرز، اره و سایر ابزارهایی که مرتباً تحت بار قرار می‌گیرند، بیشتر از مزایای مدیریت الکترونیکی موتور و کنترل گرما بهره می‌برند.

در بعضی ابزارهای حرفه‌ای، سیستم الکترونیکی حتی می‌تواند شرایط بار و دمای دستگاه را کنترل کند و در شرایط خاص برای محافظت از موتور یا باتری عملکرد ابزار را محدود یا متوقف کند.

چه زمانی موتور ذغالی هنوز انتخاب منطقی است؟

اگر ابزار را برای کارهای سبک و گاه‌به‌گاه می‌خواهید، بودجه برایتان اهمیت زیادی دارد و قرار نیست دستگاه ساعت‌های طولانی تحت فشار باشد، یک ابزار ذغالی باکیفیت می‌تواند نیاز شما را برطرف کند.

یعنی نباید صرفاً به دلیل اینکه یک ابزار Brushless نیست، آن را بی‌ارزش بدانیم.

نوع استفاده مهم‌تر از برچسب روی جعبه است.

آیا ابزار براشلس ارزش خرید دارد؟

پاسخ را باید با یک سؤال دیگر شروع کرد:

این ابزار قرار است چقدر کار کند؟

اگر قرار است ابزار را مرتب استفاده کنید، مخصوصاً در کارگاه، پروژه‌های ساختمانی، نصب، تعمیرات یا کارهای طولانی، مزایایی مثل راندمان بهتر، گرمای کمتر، حذف ذغال و زمان کار بیشتر با باتری می‌تواند هزینه اولیه بالاتر را منطقی‌تر کند.

اما اگر ابزار فقط گاهی برای کارهای ساده خانگی استفاده می‌شود، یک مدل ذغالی مناسب می‌تواند انتخاب اقتصادی‌تری باشد.

بنابراین براشلس یک فناوری بهتر از نظر طراحی موتور است، اما این به معنی آن نیست که هر خرید براشلس برای هر کاربری اقتصادی‌تر است.

یک نکته مهم‌تر از براشلس بودن

هنگام خرید ابزار شارژی، فقط دنبال کلمه Brushless روی جعبه نباشید.

این موارد را هم بررسی کنید:

ولتاژ باتری
ولتاژ به‌تنهایی معیار قدرت نیست، اما یکی از مشخصات مهم ابزار شارژی است.

ظرفیت باتری
ظرفیت باتری با آمپرساعت مشخص می‌شود و روی مدت زمان کار تأثیر دارد.

گشتاور
در دریل و بکس، گشتاور یکی از مشخصات مهم برای مقایسه عملکرد است.

سرعت و کنترل سرعت
برای هر کاری سرعت مناسب متفاوت است.

سیستم کنترل الکترونیکی
در مدل‌های براشلس، کیفیت کنترلر و سیستم‌های حفاظتی اهمیت زیادی دارند.

گیربکس و انتقال نیرو
یک موتور خوب بدون انتقال نیروی مناسب، لزوماً به معنی یک ابزار قدرتمند نیست.

باتری و پلتفرم شارژی
اگر قرار است چند ابزار شارژی بخرید، سازگاری باتری‌ها می‌تواند در هزینه‌های آینده تأثیر زیادی داشته باشد.

براشلس یا ذغالی؛ در یک نگاه

جمع‌بندی

موتور براشلس فقط یک اسم تبلیغاتی نیست. حذف ذغال و استفاده از کنترل الکترونیکی باعث می‌شود موتور بتواند با اصطکاک کمتر و راندمان بالاتر کار کند. این تفاوت در ابزارهای شارژی، استفاده طولانی و کارهای سنگین اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

با این حال، نباید خرید ابزار را فقط بر اساس عبارت Brushless انجام داد. کیفیت ساخت، باتری، گشتاور، گیربکس، سیستم کنترل و نوع استفاده هم به همان اندازه مهم هستند.

اگر استفاده شما سبک و گه‌گاهی است، ابزار ذغالی می‌تواند همچنان نیازتان را برطرف کند. اگر ابزار قرار است مرتب و تحت فشار کار کند، مزایای موتور براشلس اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در نهایت، انتخاب درست موتوری نیست که فقط روی کاغذ مشخصات جذاب‌تری دارد؛ انتخاب درست موتوری است که با میزان و نوع کاری که از ابزار انتظار دارید هماهنگ باشد.

خرید ابزار برقی و شارژی

اگر برای خرید ابزار برقی و شارژی به دنبال بررسی مدل‌های مختلف هستید، می‌توانید دسته‌بندی ابزارهای رکس تولز را بررسی کنید و مشخصات فنی هر محصول را با توجه به نوع کار، توان مورد نیاز و میزان استفاده مقایسه کنید.